Daarom een oefening die ik zelf doe voor ik aan iets groots begin: een premortem. In plaats van vooraf te vragen "wat kan er misgaan", doe je alsof het al een jaar later is en het project volledig mislukt is. Geen tijdwinst, weggegooid budget, een team dat het links laat liggen. En dan redeneer je terug: waarom?
Dat klinkt als een woordspelletje, maar er zit logica achter. Mensen zijn veel beter in een mislukking verklaren dan in risico's voorspellen. Door te doen alsof het al fout liep, komen de echte zwakke plekken vanzelf boven. Plaats jezelf in de toekomst, en kijk terug naar het verleden: "dit hadden we moeten doen."
Bij een AI-traject zijn dat meestal dezelfde vier: een tool gekozen nog voor het probleem duidelijk was, niemand die er echt verantwoordelijk voor was, een team dat nooit mee was, en geen enkele meting of opvolging of het iets opleverde.
Zo doe je de oefening, in een kwartier
- 01Neem het AI-project dat je overweegt. Zet bovenaan een blad: "Het is een jaar later. Dit is volledig mislukt."
- 02Schrijf in tien minuten elke reden op waarom. Geen filter, ook de ongemakkelijke.
- 03Laat een AI meedenken: "Hier is mijn AI-project. Doe een premortem en noem de tien meest waarschijnlijke redenen waarom dit binnen een jaar mislukt." Een AI speelt die rol zonder de schroom van een collega.
- 04Kies de drie meest waarschijnlijke. Schrijf bij elke één concrete maatregel die je nu al neemt.
Het mooie hieraan: je hoort dit nu, niet pas na de factuur. En dus kan je het nu nog vermijden.
Doe de premortem voor je begint, niet erna. Het kost een kwartier en het is meestal het goedkoopste deel van je hele project.
Tip: zoek online de premortem-skill op en geef die aan je AI-tool. Zo krijg je een kwalitatieve prompt zonder werk, en is de output eens te beter.